Kluczowe mikroelementy w kukurydzy – cynk i bor

17 maja, 2016 Paweł Talbierz Agroporady 0

Nawożenie mikroelementami w nowoczesnej agrotechnice to niezbędny element prowadzący do wysokich i stabilnych plonów. Poszczególne składniki takie jak cynk, bor, mangan czy miedź pobierane w małych ilościach mają ogromne znaczenie dla sprawnego wykorzystania azotu, fosforu i potasu.

Cynk

Już na samym początku wzrostu kukurydzy cynk odpowiada za prawidłowy rozwój systemu korzeniowego. Jako składnik odpowiedzialny za produkcję hormonów roślinnych (auksyn) oraz syntezę białek – jego dostępność powinna być wysoka od początku wegetacji. Zastosowanie amonowego octanu cynku (np. Dynamic Cresco) w fazie 4-6 liścia znacząco wpływa na wzrost masy korzeniowej, wydajność fotosyntezy, a w konsekwencji zwiększa pobranie i wykorzystanie azotu. Niedobór tego pierwiastka znacznie ogranicza długość systemu korzeniowego, co prowadzi do zmniejszenia tolerancji na okresowe niedobory wody i suszę.

źródło: K+S
Niedobory cynku widoczne na kolbie (źródło: K+S AG).

Wg różnych źródeł zapotrzebowanie kukurydzy na cynk sięga 40-45 g/t ziarna + biomasy. Zakładając plon na poziomie 12 t – średnie pobranie Zn przekracza 500 g/ha w ciągu całego okresu wegetacji, co potwierdza kluczowe znaczenie tego mikroelementu. W okresie kwitnienia i wiechowania Zn przedłuża żywotność pyłku, co sprzyja zawiązywaniu, a w późniejszym etapie nalewaniu ziarna. W roślinach typy C4,  w tym w kukurydzy, poprawia efektywność wykorzystania dwutlenku węgla, w efekcie wzmacniając efektywność fotosyntezy i produkcje asymilatów.

Niedobory cynku na liściu kukurydzy (źródło: K+S)
Niedobory cynku na liściu kukurydzy (źródło: K+S AG).

Żeby cynk mógł spełniać swoją rolę, należy zadbać o jego dostępność dla roślin. W praktyce stosuje się nawozy  doglebowe zawierające Zn, np. Yara NPK 5-10-20 (CaSZn) – nawóz zawierający oprócz podstawowych makroskładników 6 kg Ca, 23 kg S oraz 0,2 kg cynku, lub nawozy nalistne. Najlepszą formą stosowania Zn są chelaty całkowicie rozpuszczalne w wodzie, dzięki czemu w całości dostępne dla roślin, np. Cropvit Zn zawierający 112 g Zn/l w postaci chelatu EDTA.  Pierwszym odpowiednim terminem stosowania jest faza 3-4 liści kukurydzy, kiedy rozwija się system korzeniowy oraz tworzone są zawiązki kolby.

Bor

Równie istotnym mikroelementem w uprawie kukurydzy jest bor, który jest odpowiedzialny za zawiązki kolb (faza 5-6 liścia) oraz prawidłowy proces zapylania i wypełnienia kolb ziarnem. Obecność B w kukurydzy wzmacnia sztywność łodyg, co ogranicza wyleganie i chroni rośliny przed szkodnikami. Kukurydza plonująca na poziomie 12 t/ha potrzebuje około 140-150 g B/ha. W praktyce wykonywane są dwa zabiegi nalistne: w fazie 4-6 liścia (razem z Zn) oraz w fazie 8-9 liścia (do 3 tygodni przed kwitnieniem). W przeciwieństwie do cynku nawozy zawierające bor dostępne są tylko w formie soli.

Tabela 1. Pobranie makro- i mikroskładników na wytworzenie 1 t ziarna + biomasa.

Azot

(N)

Fosfor

(P2O5)

Potas

(K2O)

Magnez

(MgO)

Siarka

( S)

Bor

(B)

Cynk

(Zn)

Mangan

(Mn)

Miedź

(Cu)

30 kg

15 kg

30 kg

5 kg

5 kg

12 g

40 g

35 g

20 g

Wysokie i stabilne plony

Oprócz wymienionych składników pokarmowych warto zadbać o dostępność pozostałych mikroelementów, których obecność stabilizuje poziom plonowania, niezależnie od warunków pogodowych.

Miedź jako pierwiastek jest pobierany w stosunkowo małych ilościach (20-25 g/t ziarna), natomiast jego niedobór obniża efektywność pobranego azotu oraz przyczynia się do mniejszej liczby ziaren w kolbie. Cu najłatwiej podać w formie nalistnych nawozów wieloskładnikowych przeznaczonych do stosowania w uprawie kukurydzy, np.: OPTI Kukurydza.

źródło: K+S
Niedobory miedzi w fazie 7 liści (źródło: K+S AG).

Mangan obok magnezu odpowiada za prawidłowy przebieg fotosyntezy. Efektywna produkcja asymilatów od początku wegetacji prowadzi do wytworzenia odpowiedniej biomasy i plonu ziarna. Objawem niedoboru Mn może być słabe zaziarnienie, szczególnie w górnych poziomach kolb. Dokarmianie nalistne zalecane jest w fazie od 4 do 8 liścia.

Niedobory manganu (źródło: K+S AG).

Skutecznym sposobem odżywiania nalistnego  jest stosowanie odżywek wieloskładnikowych zawierających mikroelementy w formie chelatów. Przykładem takiego nawozu jest pełnowartościowy produkt OPTI Kukurydza NPK (10-21-14) zawierający najważniejsze makro- i mikroelementy. Mikroskładniki w postaci chelatów, czyli połączeń ze związkami organicznymi, są skutecznie pobierane przez liście, a zabieg dolistny zapewnia szybkie działanie.

 

opracował: Michał Laszczyński