Rola potasu w prawidłowym rozwoju roślin

07 Gru, 2015 Chemirol Agroporady 0

Każda roślina uprawna wymaga zapewnienia odpowiednich ilości składników pokarmowych, aby móc właściwie wykorzystywać swój potencjał plonotwórczy. Głównym elementem plonotwórczym jest azot, który w największym stopniu wpływa zarówno na wytworzoną biomasę, jak i jakość zbieranych plonów. Należy jednak pamiętać, że podstawę prawidłowego odżywiania roślin stanowi zbilansowane nawożenie, oparte na podstawowych makroskładnikach, takich jak: N, P, K, Ca, Mg, S, ale również niezbędnych mikroelementach, kluczowych dla prawidłowego rozwoju roślin.

Jednym z kluczowych składników pokarmowych jest potas. Pobierany z roztworu glebowego w formie jonów K+ szybko przemieszcza się w roślinie, trafiając głównie do młodych, intensywnie rosnących organów – dlatego warto pamiętać, że najintensywniejszy pobór tego składnika z gleby zachodzi w momencie intensywnych przyrostów masy.

Potas odgrywa istotną rolę w budowania plonu każdej rośliny. Niezastąpiony jako składnik budulcowy bierze również udział w procesach metabolicznych minimalizujących czynniki stresowe.

  • Prawidłowy poziom jonów K+ w roślinie zwiększa jej tolerancję na niedobór wody. Potas odpowiada za prawidłową pracę aparatów szparkowych, dzięki czemu efektywnie wykorzystuje zgromadzoną wodę w okresie suszy.
  • Dzięki korzystnemu wpływowi na gospodarkę azotową podnosi odporność roślin na niskie temperatury, zarówno w czasie zimowego spoczynku, jak również w trakcie wiosennych przymrozków.
  • Jako składnik uczestniczący w budowie tkanki mechanicznej zmniejsza podatność na wyleganie oraz zwiększa odporność na atak patogenów, takich jak szkodniki czy choroby.

Rola potasu w prawidłowym systemie nawożenia jest niepodważalna. Świadczą o tym potrzeby pokarmowe upraw okopowych, rzepaku czy kukurydzy, których zapotrzebowanie na potas przewyższa potrzebowanie na azot. Odpowiednia ilość potasu wpływa korzystnie między innymi na:

  • wzrost polaryzacji buraków cukrowych,
  • wzrost suchej masy i skrobi w bulwach ziemniaków,
  • wzrost poziomu tłuszczu nasion rzepaku,
  • wzrost białka w roślinach strączkowych,
  • polepszenie walorów smakowych i jakościowych plonu .

Potas podstawą stabilnych plonów kukurydzy

Pobieranie jonów K+ przez kukurydzę rozpoczyna się w fazie 4-6 liścia, natomiast maksymalne zapotrzebowanie przypada na okres wzrostu łodygi i początku kwitnienia. W tym okresie dzienne pobranie może przekraczać 6-8 kg K2O/ha, dlatego istotne jest, aby składnik ten znajdował się w dostępnej formie w roztworze glebowych. Łączne zapotrzebowanie na potas w intensywnej technologii sięga nawet 240 kg K2O/ha (zob. fot. 1. nad nagłówkiem: Różnica w wysokości roślin wynikająca z braku nawożenia potasowego).

Fot. 2. Typowe objawy niedoborów potasu występują na starszych liściach w formie brzegowych chloroz.

Nawozy potasowe powinny być stosowane przedsiewnie, tak aby nawóz był równomiernie wymieszany w glebie, co pozwoli pokryć maksymalne zapotrzebowanie w krytycznych fazach rozwoju, nawet w przypadku przesuszenia górnej warstwy pola.

Potas odgrywa istotną rolę w całym okresie wegetacji kukurydzy. Jego zasadnicza funkcja polega na kontrolowaniu gospodarki wodnej oraz azotowej, dzięki czemu rośliny lepiej tolerują okresowe niedobory wody, a także efektywniej pobierają i wykorzystują azot. Niedostateczny poziom lub brak dostępnego potasu w glebie prowadzi do niedoborów widocznych w postaci niskiego pokroju roślin, chloroz na starszych liściach oraz złego wyziarnienia kolb (zob. fot 2 i 3).

Fot. 3 Wpływ nawożenia K na liczbę ziaren w kolbie: lewa strona – skrajny niedobór, prawa – prawidłowe zaopatrzenie w potas.
Fot. 3 Wpływ nawożenia K na liczbę ziaren w kolbie: lewa strona – skrajny niedobór, prawa – prawidłowe zaopatrzenie w potas.